Aday memurluk nedir sorusunun cevabı 657 sayılı Kanun’un 54. maddesindedir. Aday memurluk, devlet memurluğuna ilk kez atanan kişinin deneme ve yetiştirilme dönemidir. Süre bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz. Aday bu dönemde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj görür. Başarılı olan aday, asalet tasdikiyle asli memur olur. 29 Ocak 2026 tarihli değişiklikle ilişik kesme halleri 56. maddede toplanmıştır. İlişiği kesilen aday üç yıl memur olamaz. İşleme karşı 60 gün içinde dava açılabilir.
Süre
1-2 Yıl
657 sayılı Kanun md. 54
Eğitim
3 Aşama
Temel, hazırlayıcı, staj
Başarı Notu
60 Puan
100 üzerinden
Kurumlar Arası Nakil
Yapılamaz
Adaylık süresince
2026 Değişikliği
7573 sayılı Kanun
RG 29 Ocak 2026
İlişik Kesme
Madde 56
Madde 57 kaldırıldı
Memurluk Yasağı
3 Yıl
Sağlık nedeni hariç
Dava Süresi
60 Gün
İdare mahkemesi
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- Aday Memurluk Nedir?
- Aday Memurluk Süresi Ne Kadardır?
- Aday Memur Hangi Eğitimleri Alır?
- Aday Memurun Hakları ve Kısıtlamaları
- 2026 Değişikliği: 56. Madde Yenilendi, 57. Madde Kaldırıldı
- Aday Memurun İlişiği Hangi Hallerde Kesilir?
- İlişik Kesme İşlemine Karşı Ne Yapılır?
- Asalet Tasdiki Nasıl Yapılır?
- Sık Sorulan Sorular
- Ankara Avukat – Aday Memur ve Asalet Tasdiki Davaları
Aday Memurluk Nedir?
Aday memurluk, memuriyetin ilk basamağıdır. Sınavı kazanan kişi doğrudan asli memur olmaz. Önce aday olarak atanır. Devlet bu dönemde adayı hem eğitir hem de gözlemler.
Aday memur, memurun sahip olduğu temel haklardan yararlanır. Maaş alır, sosyal güvenlik kapsamındadır ve izin kullanır. Ancak güvencesi asli memura göre daha zayıftır. Kanun, adayın ilişiğinin daha kolay kesilmesine izin verir.
Kısa tanım: Aday memur, adaylık süresi içinde eğitim ve staj devrelerini tamamlamakla yükümlü olan memurdur. Asli memur ise bu devreleri başarıyla bitirip adaylığı kaldırılan kişidir.
Aday Memurluk Süresi Ne Kadardır?
Aday memurluk nedir diye soranların ikinci sorusu süredir. Adaylık süresi en az bir, en çok iki yıldır. Eğitimler bir yıldan önce bitse bile adaylık bir yıl dolmadan kalkmaz. Süre iki yılı da aşamaz. İdare bu aralıkta karar vermek zorundadır.
| Durum | Adaylık Süresine Etkisi |
|---|---|
| Eğitim ve staj bir yıldan önce bitti | Adaylık yine de bir yıl dolunca kaldırılır. |
| Aday askere gitti | Aylıksız izinde geçen süre adaylıktan sayılmaz. Süre dönüşte devam eder. |
| Uzun süreli aylıksız izin kullanıldı | Fiilen çalışılmayan süre kadar adaylık uzar. |
| İki yıl doldu, karar verilmedi | Asli memurluğa geçiş tarihi iki yılın sonunu aşamaz. |
Aday Memur Hangi Eğitimleri Alır?
Eğitim üç devreden oluşur. Kurallar, Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik’te yer alır. Her devrenin sonunda sınav yapılır. Bir devrede başarısız olan aday sonraki devreye geçemez.
| Devre | Süre | İçerik | Başarı Ölçütü |
|---|---|---|---|
| Temel eğitim | En az 10 gün, en çok 2 ay | Anayasa, devlet teşkilatı, memur hakları ve ödevleri | 100 üzerinden en az 60 |
| Hazırlayıcı eğitim | En az 1 ay, en çok 3 ay | Kurumun görevleri ve adayın sınıfına özgü bilgiler | 100 üzerinden en az 60 |
| Staj | En az 2 ay | Görev başında uygulama | Staj değerlendirme belgesi |
Sınav sonucuna itiraz edilebilir. İtiraz, sonucun duyurulmasından sonra kurumun sınav komisyonuna yapılır. Sağlık nedeniyle sınava giremeyen aday için ayrı bir sınav günü belirlenir. Bu hak, raporun süresinde sunulmasına bağlıdır.
Aday Memurun Hakları ve Kısıtlamaları
| Konu | Aday Memurun Durumu |
|---|---|
| Maaş | Atandığı derece ve kademe üzerinden aylık alır. |
| Yıllık izin | Bir yıllık hizmetini doldurduktan sonra kullanır. |
| Mazeret ve hastalık izni | Asli memurla aynı kurallara tabidir. |
| Kurumlar arası nakil | Adaylık süresince başka kuruma geçemez. |
| Kurum içi yer değişikliği | Kendi kurumunda başka birime atanabilir. |
| Eş durumu tayini | Genel yönetmelik aday memurları kapsam dışında tutar. |
| Kademe ilerlemesi | Adaylıkta geçen süre, asalet tasdikinden sonra değerlendirilir. |
| İstifa | Aday memur görevinden çekilebilir. |
Nakil yasağı sıkça karıştırılır. Yasak, kurumlar arası geçiş içindir. Aynı kurumun başka bir ildeki birimine atanmak mümkündür. Aile birliği gerekçesi için eş durumu tayin şartları yazımıza bakabilirsiniz.
2026 Değişikliği: 56. Madde Yenilendi, 57. Madde Kaldırıldı
Aday memurlar için en önemli güncel gelişme budur. 7573 sayılı Kanun, 29 Ocak 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanun, 657 sayılı Kanun’un 56. maddesini yeniden yazdı. 57. maddeyi ise tümüyle yürürlükten kaldırdı.
Değişikliğin sebebi bir Anayasa Mahkemesi kararıdır. Mahkeme, 22 Nisan 2025 tarihli kararıyla eski metindeki bir ibareyi iptal etmişti. İptal edilen ibare, memuriyetle bağdaşmayan hal ve hareketlere ilişkindi. Mahkeme bu ifadeyi belirsiz bulmuştu. Yasa koyucu boşluğu somut ölçütlerle doldurdu.
| Konu | Eski Düzenleme | 29 Ocak 2026 Sonrası |
|---|---|---|
| Eğitimde başarısızlık | İlişik kesme nedeni | İlişik kesme nedeni (devam ediyor) |
| Memuriyetle bağdaşmayan hal ve hareket | İlişik kesme nedeni | Kaldırıldı (Anayasa Mahkemesi iptali) |
| Uyarma ve kınama cezası | Tek başına sonuç doğurmazdı | Birden fazla ceza ilişik kesme nedeni |
| Aylıktan kesme, kademe durdurma | 57. maddede düzenliydi | 56. maddeye taşındı |
| Göreve devamsızlık | İlişik kesme nedeni | Maddede ayrıca sayılmıyor |
| Bildirim | İlgili personel birimine bildirim | Kamu Personel Bilgi Sistemi’nin bulunduğu kuruma derhal bildirim |
| Memurluk yasağı | 3 yıl | 3 yıl (sağlık nedenleri hariç) |
Dikkat: Yeni düzenlemede iki uyarma cezası bile ilişik kesme sonucunu doğurabilir. Bu nedenle aday memur, aldığı her disiplin cezasına süresinde itiraz etmelidir. Kesinleşen ceza, sonraki davada tartışılamaz.
Aday Memurun İlişiği Hangi Hallerde Kesilir?
Güncel 56. maddeye göre üç hal vardır. İşlem, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla yapılır. Bu iki imzadan biri eksikse işlem yetki ve şekil yönünden sakattır.
- Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya staj devrelerinden birinde başarısız olmak
- Adaylık süresi içinde birden fazla uyarma veya kınama cezası almak
- Aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almak
İlişiği kesilen aday üç yıl süreyle devlet memurluğuna alınmaz. Sağlık nedeniyle ayrılanlar bu yasağın dışındadır. Yasak, yeni bir sınavı kazanmış olsanız bile atanmanızı engeller. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Avukata Sor
Adaylık döneminde disiplin cezası aldıysanız veya ilişiğiniz kesildiyse süreler kısa işler. Dosyanızı, kamu personeli davalarını yürüten avukatımıza iletin.
İlişik Kesme İşlemine Karşı Ne Yapılır?
Disiplin Cezasına İtiraz Edin
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına yedi gün içinde itiraz edilir. İtiraz, disiplin kuruluna yapılır. Bu adım atlanırsa ceza kesinleşir.
Tebliğ Tarihini Belgeleyin
İlişik kesme yazısının size ulaştığı günü kaydedin. Dava süresi bu tarihi izleyen gün başlar.
Dosyanızı İsteyin
Sınav kağıtlarını, staj değerlendirme belgesini ve teklif yazısını talep edin. Savunmanızın alınıp alınmadığını kontrol edin.
60 Gün İçinde Dava Açın
İptal davası idare mahkemesinde açılır. Dilekçede yürütmenin durdurulması da istenmelidir.
Yoksun Kalınan Hakları Talep Edin
İptal kararı geriye yürür. Açıkta geçen dönemin maaş ve özlük hakları ayrıca istenebilir.
Mahkemeler bu davalarda özellikle usule bakar. Savunma alınmadan verilen disiplin cezası iptal edilir. Sınav kağıdının hatalı değerlendirilmesi de sık görülen bir nedendir. Staj belgesinin yetkisiz amirce doldurulması işlemi sakatlar.
Asalet Tasdiki Nasıl Yapılır?
Asalet tasdiki, adaylığın kaldırılması demektir. Eğitimlerde başarılı olan aday için disiplin amiri teklifte bulunur. Atamaya yetkili amir teklifi onaylar. Aday, onay tarihinden itibaren asli memur olur.
Asalet tasdikiyle birlikte güvence güçlenir. Memur artık kurumlar arası nakil isteyebilir. Adaylıkta geçen süre kademe ilerlemesinde değerlendirilir. Görevde yükselme sınavları için aranan hizmet süresi de işlemeye devam eder.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Avukat – Aday Memur ve Asalet Tasdiki Davaları
Adaylık dönemi kısa ama risklidir. 2026 değişikliğinden sonra küçük disiplin cezaları bile sonuç doğurmaktadır. Hata çoğu zaman cezaya süresinde itiraz edilmemesidir. İlişik kesme işlemi tebliğ edildiğinde ise yalnızca 60 gün kalır. Dosyanın bu sürede incelenmesi ve davanın yürütmeyi durdurma istemiyle açılması gerekir.
Yazar: Av. Burak Mert Kaya, Ankara. Son güncelleme: 10 Ekim 2026. Dayanak: 657 sayılı Kanun md. 54, 55, 56 ve 58, 7573 sayılı Kanun (RG 29 Ocak 2026), Anayasa Mahkemesi’nin 22 Nisan 2025 tarihli kararı. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyanız için hukuki görüş alınız.
Avukata Sor
Aday memurluk nedir sorusunun ötesinde, ilişik kesme veya asalet tasdiki sorununuz için Ankara’da görüşme talep edin.