Eş durumu tayin şartları, memurun tabi olduğu yönetmeliğe göre belirlenir. Temel şart, başvuru tarihinde resmi evliliğin bulunmasıdır. Eş kamu personeliyse görev yeri belgesi yeterlidir. Eş özel sektörde çalışıyorsa, talep edilen yerde son iki yılda en az 360 gün prim ödenmiş olmalıdır. Eşin o yerde halen çalışması da aranır. Sağlık Bakanlığı personelinde eşik 720 gündür. İdare ayrıca kadro ve hizmet ihtiyacına bakar. Ret halinde 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
Temel Şart
Resmi Evlilik
Başvuru tarihinde
Özel Sektör Eş
360 Gün Prim
Son iki yıl içinde
Sağlık Personeli
720 Gün Prim
Son dört yıl içinde
Hekim ve Eczacı
1.440 Gün Prim
Son beş yıl içinde
Evlilik Süresi
Alt Sınır Yok
Genel yönetmelikte
Aday Memur
Kapsam Dışı
Genel yönetmelikte
Ret Halinde
60 Gün
İptal davası süresi
Dayanak
657 md. 72
Yönetmelik md. 14
Bu Yazımızda Neler Bulacaksınız
- Eş Durumu Tayini Nedir?
- Eş Durumu Tayin Şartları Nelerdir?
- 360 Gün Prim Şartı Nasıl Hesaplanır?
- Meslek Gruplarına Göre Eş Durumu Tayin Şartları
- Eş Durumu Tayini İçin Kaç Yıl Evli Olmak Gerekir?
- Eş Durumu Tayin Başvurusu Nasıl Yapılır?
- Eş Durumu Tayini Neden Reddedilir?
- Ret Kararına Karşı İptal Davası
- Sık Sorulan Sorular
- Ankara Avukat – Eş Durumu Tayin Davaları
Eş Durumu Tayini Nedir?
Eş durumu tayini, memurun eşinin çalıştığı yere atanmasını istemesidir. Mevzuatta bu talep aile birliği mazereti olarak geçer. Amaç, ayrı illerde çalışan eşlerin aynı yerde yaşamasını sağlamaktır.
Dayanak, 657 sayılı Kanun’un 72. maddesidir. Madde, yer değiştirmelerde aile biriminin korunmasını öngörür. Ayrıntılar, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenir. Anayasa’nın 41. maddesi de ailenin korunmasını devlete görev olarak verir.
Önemli: Eş durumu tayini mutlak bir hak değildir. İdare, kadro ve hizmet ihtiyacını da değerlendirir. Ancak ret kararı somut ve dosyaya özgü bir gerekçe taşımalıdır.
Eş Durumu Tayin Şartları Nelerdir?
Eş durumu tayin şartları, eşin nerede çalıştığına göre ikiye ayrılır. Aşağıdaki şartlar genel yönetmeliğe tabi memurlar içindir. Özel yönetmeliği olan kurumlarda farklı kurallar geçerlidir.
| Şart | Eş Kamu Personeliyse | Eş Özel Sektörde veya Kendi Adına Çalışıyorsa |
|---|---|---|
| Evlilik | Başvuru tarihinde resmi evlilik | Başvuru tarihinde resmi evlilik |
| Çalışma belgesi | Eşin görev yeri belgesi | SGK hizmet dökümü ve işyeri belgesi |
| Prim süresi | Aranmaz | Talep edilen yerde son iki yılda en az 360 gün |
| Halen çalışma | Eş görevine devam etmelidir | Eş, talep edilen yerde halen çalışmalıdır |
| Kurum değerlendirmesi | Kurumlar arası koordinasyon | Kadro ve hizmet ihtiyacı |
Eşi milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan memurlar için de özel hüküm vardır. Bu memurlar, eşin görev yaptığı yere atanmayı isteyebilir. İsteğe bağlı sigortalılık ise tek başına yeterli sayılmaz.
360 Gün Prim Şartı Nasıl Hesaplanır?
360 gün, evlilik süresi değildir. Bu süre, eşin sigortalı çalışma süresidir. Hesap, başvuru tarihinden geriye doğru iki yıl için yapılır. Günlerin kesintisiz olması gerekmez.
Örnek: Memur, 1 Kasım 2026’da Ankara’ya tayin istiyor. Eşi Ankara’da özel bir şirkette çalışıyor.
1 Kasım 2024 ile 1 Kasım 2026 arasındaki prim günleri toplanır. Toplam 360 günü buluyorsa süre şartı tamamdır.
Eş başvuru günü işten ayrılmışsa talep reddedilir. Çünkü halen çalışma şartı gerçekleşmemiştir.
Primlerin talep edilen yerde yatmış olması önemlidir. SGK kaydı başka bir ilde görünüyorsa idare başvuruyu reddedebilir. Bu durumda eşin fiilen o yerde çalıştığı ayrıca belgelenmelidir.
Meslek Gruplarına Göre Eş Durumu Tayin Şartları
En sık yapılan hata, 360 gün kuralının herkese uygulandığını sanmaktır. Oysa birçok kurumun kendi atama yönetmeliği vardır. Aşağıdaki tablo temel farkları gösterir.
| Personel Grubu | Özel Sektör Eş İçin Prim Eşiği | Öne Çıkan Kural |
|---|---|---|
| Genel yönetmeliğe tabi memur | Son iki yılda 360 gün | Eş talep edilen yerde halen çalışmalıdır. |
| Sağlık Bakanlığı personeli | Son dört yılda 720 gün | Personel dağılım cetveli ve doluluk oranına bakılır. |
| Hekim, diş hekimi ve eczacı | Son beş yılda 1.440 gün | Devlet hizmeti yükümlülüğü sürerken bu yol kapalıdır. |
| Öğretmen | Dönem duyurusuna göre | 9 Ocak 2026 tarihli yeni yönetmelik uygulanır. |
| Polis, asker, hâkim ve savcı | Özel mevzuata göre | Zorunlu yer değiştirme rejimi belirleyicidir. |
| Sözleşmeli personel | Sözleşme ve özel hükümlere göre | Kadrolu memur kuralları doğrudan uygulanmaz. |
Öğretmenlerde başvurular yarıyıl ve yaz tatilinde elektronik ortamda alınır. Atama, kontenjan ve hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Eşin geçici görev yeri mazeret sayılmaz. Tayini çıkmayan öğretmen, üç yılı aşmamak üzere aylıksız izin isteyebilir.
Eş Durumu Tayini İçin Kaç Yıl Evli Olmak Gerekir?
Genel mevzuatta asgari bir evlilik süresi yoktur. Altı ay veya bir yıl bekleme kuralı bulunmaz. Önemli olan, başvuru tarihinde geçerli bir evliliğin varlığıdır. Evlilik işlemleri için evlenme yaşı rehberimize göz atabilirsiniz.
Yeni evli olmak tek başına şüphe nedeni sayılamaz. Buna karşılık gerçeğe aykırı belge sunmak ağır sonuç doğurur. Sahte sigorta kaydı veya görünürde işyeri tespit edilirse atama iptal edilir. Ayrıca disiplin ve ceza soruşturması açılır.
Boşanma halinde mazeret ortadan kalkar. Dava sürerken evlilik hukuken devam eder. Süreci merak edenler anlaşmalı boşanma şartları yazımızı inceleyebilir.
Eş Durumu Tayin Başvurusu Nasıl Yapılır?
Statünüzü Belirleyin
Kadrolu, sözleşmeli veya aday memur olduğunuzu netleştirin. Kurumunuzun özel atama yönetmeliği olup olmadığını kontrol edin.
Eşinizin Statüsünü Belgeleyin
Eş kamu personeliyse görev yeri belgesi alın. Özel sektördeyse SGK hizmet dökümünü ve işveren yazısını hazırlayın.
Güncel Duyuruyu İnceleyin
Kurumunuzun başvuru dönemini ve belge listesini kontrol edin. Geçmiş yılların duyurusuna güvenmeyin.
Dosyayı Eksiksiz Hazırlayın
Evlilik cüzdanı ve nüfus kayıt örneğini ekleyin. Çocukların okul, sağlık ve bakım durumunu gösteren belgeleri de koyun.
Süresinde Başvurun
Başvuruyu doğru makama ve ilan edilen sürede yapın. Sistem onay ekranını veya evrak kayıt numarasını saklayın.
Sonucu ve Tebliğ Tarihini Kaydedin
Ret yazısını ve tebliğ tarihini not edin. Olası dava süresi bu tarihten başlar.
| Belge | Kimden Alınır | Ne İşe Yarar |
|---|---|---|
| Evlilik cüzdanı ve nüfus kayıt örneği | Nüfus müdürlüğü veya e-Devlet | Resmi evliliği ispatlar. |
| Eşin görev yeri belgesi | Eşin çalıştığı kurum | Kamu personeli eşin görev yerini gösterir. |
| SGK hizmet dökümü | e-Devlet | 360 günlük prim şartını ispatlar. |
| İşveren yazısı ve işyeri belgesi | Eşin işyeri | Halen çalışma şartını ispatlar. |
| Vergi levhası, oda veya baro kaydı | Vergi dairesi, meslek kuruluşu | Kendi adına çalışan eşin faaliyetini gösterir. |
Sigorta hizmet dökümünü e-Devlet Kapısı üzerinden barkodlu olarak alabilirsiniz. Yönetmeliğin güncel metni için mevzuat.gov.tr adresini kullanın.
Avukata Sor
Eş durumu tayin talebiniz reddedildiyse 60 günlük dava süresi başlamıştır. Ret yazınızı, kamu personeli davalarını yürüten avukatımıza iletin.
Eş Durumu Tayini Neden Reddedilir?
| Ret Gerekçesi | İdarenin Dayanağı | Karşı Savunma |
|---|---|---|
| Boş kadro veya norm yok | Kadro ve personel dağılım cetveli | Aynı dönemde o yere başka atama yapıldıysa gerekçe çürür. |
| Hizmet ihtiyacı | Mevcut birimde personel açığı | İdare bu ihtiyacı somut veriyle göstermelidir. |
| Prim günü eksik | SGK hizmet dökümü | Hesap aralığı ve işyeri adresi yeniden incelenmelidir. |
| Halen çalışmıyor | İşten çıkış kaydı | Yeni işe giriş belgelenmişse başvuru yenilenebilir. |
| Zorunlu hizmet sürüyor | Kurum yönetmeliği | Aile üzerindeki etki ayrıca değerlendirilmelidir. |
Anayasa Mahkemesi, bu alanda idareye önemli bir yük getirmiştir. Mahkeme, 2022 tarihli Ayşe Nortcu kararında memura aşırı külfet yüklenemeyeceğini vurgulamıştır. 2024 tarihli Necmettin Demir kararında ise aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine hükmetmiştir. Bu dosyada, zorunlu hizmetteki bir hekimin talebi kalıp gerekçeyle reddedilmişti.
Ret Kararına Karşı İptal Davası
Ret işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. Süre, tebliği izleyen günden itibaren 60 gündür. İdare başvuruya 30 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır. Dava süresi bu tarihte başlar.
Dava açmak ret işlemini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle yürütmenin durdurulması da istenmelidir. Mahkeme memuru doğrudan atamaz. İptal kararı, idareyi gerekçeye uygun yeni bir işlem yapmaya zorlar. İdare kararı en geç 30 gün içinde uygulamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Ankara Avukat – Eş Durumu Tayin Davaları
Eş durumu dosyalarında sonucu belgeler belirler. Prim hesabındaki küçük bir hata başvurunun reddine yol açabilir. Ret gerekçesi çoğu zaman tek satırlık bir ifadedir. Davada bu gerekçenin somut veriye dayanıp dayanmadığı tartışılır. Bakanlıkların merkezde aldığı ret kararları için Ankara’da hukuki destek almak süreci hızlandırır.
Yazar: Av. Burak Mert Kaya, Ankara. Son güncelleme: 8 Ekim 2026. Dayanak: Anayasa md. 41, 657 sayılı Kanun md. 72, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ve 2577 sayılı Kanun. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyanız için hukuki görüş alınız.
Avukata Sor
Eş durumu tayin şartları ve ret kararına karşı dava için Ankara’da görüşme talep edin.